birgerazilasma

  27. BİRGƏ RAZILAŞMA VƏ ALİ MÜQAVİLƏ - KONSTİTUSİYA     BİRGƏ RAZILAŞMA KONSEPSIYASIna görə, rasional olaraq birgə yaşayışın üstünlüklərinin təkbaşına yaşamaqdan qat-qat artıq olduğunu dərk edən Mən, Sən və O qərara gəlmşdik ki, birgə, yəni toplum (birlik) kimi yaşamaq kifayət qədər əhəmiyyətli olduğundan özümüzə aid azadlıqlarımızın müəyyən bir hissəsini məhdudlaşdırmağı məqsədəuyğun sayırıq və cəmiyyəti qururuq. Birlik yaratdıqda, yəni cəmiyyət olduqda təbii ki, hər birimizin fərdi maraqları bizi toqquşmalara gətirməsin deyə, xoşbəxt yaşamaq üçün BİRGƏ RAZILIĞA gəlirək əsas müddəları qeyd-şərtsiz qəbul edirik (bax: https://birgeraz.blogspot.com/2020/06/birg-razilasma-mn-sn-v-o.html ). həmin BİRGƏ RAZILAŞMAnın 5-ci müddəasında göstəririk ki, “müstəsna səlahiyyətimizin az və ya çox hissəsini hansısa bir hüquqi şəxs (məs.: dövlət) yaradıb ona verə bilərik”. Məhz buna görə də, biz DÖVLƏT adlı yeganə GÜC aparatı yaradırırq (bax: DÖVLƏT nədir? https://birgeraz.blogspot....

  26. BİRGƏ RAZILAŞMANIN STRATEJİ ƏSASLARI   BİRGƏ RAZILAŞMA KONSEPSİYASInın FƏLSƏFİ MAHİYYƏTİNİ, həmçinin onun tələblərini, eləcə də cəmiyyəti əhatə edən bütün məsələlərə yanaşma tərzini, baxış bucağını silsiləvi yazılarla əhatə etməyə çalışdıq. İndi isə həmin konsepsiyanın həyat tərzimizə çevrilməsini təmin edəcək mühüm strateji məqamlara və bir sıra taktiki yollara nəzər salaq. BİRGƏ RAZILAŞMA KONSEPSİYASInın gerçəkləşməsi üçün ümumi və xüsusi strateji müddəaları müəyyənləşdirə bilərik. Bəs, sözügedən konsepsiyanı gerçəkləşdirmək FƏRDƏ (İNSANa), yəni Mən, Sən və Ona nə verir? Bu, birmənalı şəkildə hər bir normal insanın (FƏRDin) həyatda ən başlıca istəyi olan XOŞBƏXT YAŞAMAQ haqqını qazandırır. Çünki BİRGƏ RAZILAŞMAya əsaslanan cəmiyyət hər bir normal FƏRDİN maraqlarına eyni dərəcədə, ədalətli biçimdə cavab verir (əvvəlki yazıları oxuyanlar söhbətin tam olaraq nədən getdiyini aydın şəkildə başa düşə bilər). Beləliklə, hər hansı bir FƏRD belə bir möhtəşəm konsepsiyaya ...

  25. BİRGƏ RAZILAŞMA VƏ SOSİAL REALLIQ   Əvvəlcə reallıq anlayışına aydınlıq gətirək. Elmi-nəzəri ədəbiyyatlarda reallıq məfhumuna yanaşmada obyektiv və subyektiv olmaqla iki ayırdetmə özünü göstərir. Obyektiv reallıq insanın şüurundan asılı olmayaraq mövcud olan, subyektiv reallıq isə insanın özü də daxil olmaqla ətraf aləmi qavramasından doğan reallıq olaraq nəzərdə tutulur. Əslində isə insan şüuru onsuz da istisnasız hər bir şeyi subyektiv biçimdə qavradığından onun anladığı gerçəkilik də birmənalı şəkildə subyektiv reallıqdır (ona görə, hər kəsin öz həqiqəti olur).   Buradaca görkəmli filosof Rena de Kartın məşhur deyimi yada düşür, “Düşünürəmsə, deməli, varam”. Yəni insan üçün reallıq məfhumu əslində onun şüuru ilə birbaşa bağlı olduğundan   subyektiv mahiyyət daşıyır. Buna görə də insan reallıqdan danışırsa, əlbəttə, bu, məhz subyektiv, yəni insanın düşüncəsində formalaşmış, qurulmuş reallıqdır. Heç kim iddia edə bilməz ki, ətrafındakı şeyləri obyektiv ola...

  24. BİRGƏ RAZILAŞMA VƏ FƏRD (İNSAN)   BİRGƏ RAZILAŞMA KONSEPSİYASInın təməlində birbaşa olaraq FƏRDin (İNSANın) XOŞBƏXT YAŞAMAQ haqqı dayanır (çünki hər kəs XOŞBƏXT olmaq istəyir). Şübhəsiz, əgər FƏRD (İNSAN) olmasaydı BİRGƏ RAZILAŞMA KONSEPSİYASIna ehtiyac da yaranmazdı. BİRGƏ RAZILAŞMA KONSEPSİYASI məhz FƏRDin XOŞBƏXT yaşamaq haqqının ən ali səviyyədə təmin edilməsi məqsədilə meydana gəlmişdir. Məlumunuz olsun ki, FƏRD yalnız və yalnız bir halda XOŞBƏXT ola bilir – AZAD olanda (bax: AZADLIQ nədir? https://birgeraz.blogspot.com/2020/06/15-birg-razilsama-v-azadliq.html ). Çünki AZAD FƏRD onu XOŞBƏXT edə biləcək hər bir işi görmək imkanına sahiblənir (təbii ki, başqalarının hüquq və azadlıqlarını tapdalamadan). Belə bir XÖŞBƏXTLİYİ isə FƏRDə ancaq və ancaq BİRGƏ RAZILAŞMA KONSEPSİYASI verə bilir. Çünki bu konsepsiya istisnasız olaraq, heç bir ayrı-seçkilik qoymadan bütün FƏRDLƏR üçün keçərlidir. Həmin konsepsiyaya görə, Mən, Sən və Onun, yəni hər bir FƏRDin İNSAN (olm...

  22. BİRGƏ RAZILAŞMA və LEGİTİMLİK   M ü t ə x ə ssisl ə r LEG İ T İ ML İ K m ə fhumunu anlamaq üçü n onun ç oxmeyarl ı xarakter ə malik oldu ğ unu q ə bul etm ə yin z ə ruri oldu ğ unu bildirirl ə r . Devid Bisam ( David Beetham ) ö z ü n ü n m əş hur “ G ü c ü n legitimliyi ” (“ The legitimation of power ”) əsərində GÜCün LEGİTİM olmasını şərtləndirən üç vacib cəhətin bir arada mövcudluğunun labüd olduğunu bildirərək yazır: 1. o (güc – R.A.) müəyyən edilmiş qaydalara uyğun olmalı; 2. qaydalar həm dominant (tabe edən – R.A.), həm də tabe olanların bölüşdüyü inanclara istinad edilərək əsaslandırılmalı;   3. bu xüsusi gücə münasibətdə tabe olan şəxsin razılığına dair göstəricilər (sübutlar) olmalıdır   (bax: David Beetham. “The legitimation of power”. 1991. s. 15-16). Alimin də göstərdiyi kimi, cəmiyyətdə hər hansısa bir GÜCə (dövlət, hakimiyyət və s.) mütləq şəkildə razılıq verilməlidir ki, legitimləşsin. Bəs belə bir   razılığı...